Cấu trúc Either…Or, Neither…Nor, Not Only…But Also và Both…And

Liên từ tương quan (Correlative Conjunctions) là những cặp từ được sử dụng cùng nhau để nối hai từ, cụm từ hoặc mệnh đề có chức năng ngữ pháp tương đương.

Bốn cấu trúc phổ biến nhất gồm: Either…or, Neither…nor, Not only…but also và Both…and.

1. Bảng tổng hợp liên từ tương quan dễ nhớ

Cấu trúc	Ý nghĩa	Cách sử dụng
Either A or B	Hoặc A hoặc B	Lựa chọn một trong hai
Neither A nor B	Không A cũng không B	Phủ định cả hai
Not only A but also B	Không những A mà còn B	Bổ sung, nhấn mạnh
Both A and B	Cả A và B	Khẳng định cả hai

Ví dụ nhanh:

• Either you or I must go. (Hoặc bạn hoặc tôi phải đi.)
• Neither Tom nor Jack likes coffee. (Cả Tom và Jack đều không thích cà phê.)
• She is not only beautiful but also intelligent. (Cô ấy không chỉ xinh đẹp mà còn thông minh.)
• Both my father and my mother are teachers. (Cả bố và mẹ tôi đều là giáo viên.)

2. Either…or – Hoặc…hoặc

Công thức

Either + A + or + B

Dùng để diễn tả sự lựa chọn giữa hai người, sự vật, hành động hoặc khả năng.

Trường hợp	Ví dụ	Nghĩa
Danh từ	You can choose either tea or coffee.	Bạn có thể chọn trà hoặc cà phê.
Động từ	We can either walk or take a bus.	Chúng ta có thể đi bộ hoặc đi xe buýt.
Tính từ	The answer is either right or wrong.	Đáp án hoặc đúng hoặc sai.
Chủ ngữ	Either Tom or his friends are coming.	Hoặc Tom hoặc bạn của anh ấy sẽ đến.

Quy tắc chia động từ: Khi Either…or nối hai chủ ngữ, động từ thường chia theo chủ ngữ gần nó nhất.

• Either my brother or my parents are at home.
• Either my parents or my brother is at home.

3. Neither…nor – Không…cũng không

Công thức

Neither + A + nor + B

Dùng để phủ định đồng thời hai người, sự vật hoặc hành động.

Trường hợp	Ví dụ	Nghĩa
Danh từ	I like neither tea nor coffee.	Tôi không thích cả trà lẫn cà phê.
Động từ	He neither smokes nor drinks.	Anh ấy không hút thuốc cũng không uống rượu.
Tính từ	The room is neither big nor small.	Căn phòng không lớn cũng không nhỏ.
Chủ ngữ	Neither Tom nor Jack is here.	Cả Tom và Jack đều không ở đây.

Quy tắc chia động từ: Khi Neither…nor nối hai chủ ngữ, động từ thường chia theo chủ ngữ gần nhất.

• Neither my sister nor my brothers are students.
• Neither my brothers nor my sister is a student.

Lưu ý: Neither…nor đã mang nghĩa phủ định, vì vậy không thêm not vào cấu trúc thông thường.

4. Not only…but also – Không những…mà còn

Công thức

Not only + A + but also + B

Dùng để bổ sung thông tin, nhấn mạnh rằng cả hai điều đều đúng.

Trường hợp	Ví dụ	Nghĩa
Danh từ	She speaks not only English but also French.	Cô ấy không chỉ nói tiếng Anh mà còn nói tiếng Pháp.
Động từ	He not only sings but also dances.	Anh ấy không chỉ hát mà còn nhảy.
Tính từ	She is not only smart but also kind.	Cô ấy không chỉ thông minh mà còn tốt bụng.
Chủ ngữ	Not only Tom but also his friends are here.	Không chỉ Tom mà bạn bè của anh ấy cũng ở đây.

Khi cấu trúc nối hai chủ ngữ, động từ thường chia theo chủ ngữ gần nhất.

Trường hợp đặc biệt: Đảo ngữ

Khi Not only đứng đầu câu và giới thiệu một mệnh đề, cần đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ.

• Bình thường: She not only sings well but also dances beautifully.
• Đảo ngữ: Not only does she sing well, but she also dances beautifully.

5. Both…and – Cả…và

Công thức

Both + A + and + B

Dùng để khẳng định cả hai người, sự vật, tính chất hoặc hành động.

Trường hợp	Ví dụ	Nghĩa
Danh từ	I like both tea and coffee.	Tôi thích cả trà và cà phê.
Động từ	She can both sing and dance.	Cô ấy có thể vừa hát vừa nhảy.
Tính từ	The movie is both funny and interesting.	Bộ phim vừa hài hước vừa thú vị.
Chủ ngữ	Both Tom and Jack are students.	Cả Tom và Jack đều là học sinh.

Quy tắc chia động từ: Khi Both…and nối hai chủ ngữ, động từ luôn ở dạng số nhiều.

• Both my mother and my father are teachers.
• Both Anna and Lisa have finished their homework.

6. Bảng so sánh cách chia động từ

Liên từ	Quy tắc chia động từ	Ví dụ
Either…or	Theo chủ ngữ gần nhất	Either Tom or his friends are here.
Neither…nor	Theo chủ ngữ gần nhất	Neither Tom nor his friends are here.
Not only…but also	Theo chủ ngữ gần nhất	Not only Tom but also his friends are here.
Both…and	Luôn số nhiều	Both Tom and his friends are here.

7. Quy tắc song song (Parallel Structure)

Hai thành phần A và B được nối bằng liên từ tương quan cần có cấu trúc ngữ pháp tương đương.

Thành phần A	Thành phần B	Ví dụ
Danh từ	Danh từ	Both English and Math are important.
Động từ	Động từ	She can either stay or leave.
Tính từ	Tính từ	He is neither lazy nor careless.
Cụm danh từ	Cụm danh từ	I like both red apples and green pears.
Mệnh đề	Mệnh đề	Either you apologize or you leave.

Ví dụ lỗi thường gặp:

• Sai: She likes both reading books and to watch movies.
• Đúng: She likes both reading books and watching movies.

8. Mẹo ghi nhớ 4 liên từ tương quan

Either…or = Chọn lựa

A hoặc B

Neither…nor = Phủ định

Không A, không B

Not only…but also = Bổ sung

Không chỉ A mà còn B

Both…and = Khẳng định cả hai

Cả A và B

9. Tổng kết

Bốn cặp liên từ tương quan có ý nghĩa khác nhau nhưng đều tuân theo nguyên tắc nối các thành phần tương đương về ngữ pháp.

Để sử dụng chính xác, cần ghi nhớ ba điểm quan trọng: ý nghĩa của từng cặp liên từ, quy tắc chia động từ theo chủ ngữ và cấu trúc song song. Đây là những kiến thức thường xuất hiện trong bài tập ngữ pháp, bài thi tiếng Anh và giao tiếp hằng ngày.