Phân biệt Do và Make trong tiếng Anh

Do và Make đều có thể mang nghĩa là “làm” trong tiếng Anh. Tuy nhiên, hai động từ này được sử dụng trong những ngữ cảnh khác nhau. Việc phân biệt chính xác Do và Make giúp người học sử dụng tiếng Anh tự nhiên hơn và tránh những lỗi ngữ pháp thường gặp.

1. Cách dùng Do trong tiếng Anh

Do thường được sử dụng khi nói về công việc, nhiệm vụ, hoạt động hoặc hành động nói chung mà không nhấn mạnh việc tạo ra một sản phẩm cụ thể.

Ví dụ:

• I do my homework every evening. (Tôi làm bài tập về nhà mỗi tối.)
• She does the housework every day. (Cô ấy làm việc nhà mỗi ngày.)
• He always does his best. (Anh ấy luôn cố gắng hết sức.)

Các cụm từ thông dụng với Do

Housework (Việc nhà)	Work/Study (Công việc/Học tập)	General things (Hoạt động chung)
Do the shopping – Đi mua sắm	Do a project – Thực hiện dự án	Do my best – Cố gắng hết sức
Do the dishes – Rửa bát	Do homework – Làm bài tập về nhà	Do a favor – Giúp đỡ
Do the laundry – Giặt quần áo	Do an assignment – Làm bài tập được giao	Do harm – Gây hại
Do the cooking – Nấu ăn	Do a task – Thực hiện nhiệm vụ	Do good – Làm điều tốt
Do the washing-up – Rửa bát đĩa	Do business – Kinh doanh	Do something – Làm điều gì đó
Do the ironing – Là quần áo	Do a job – Làm một công việc	Do nothing – Không làm gì
Do the gardening – Làm vườn	Do the work – Làm việc	Do anything – Làm bất cứ điều gì
Do the cleaning – Dọn dẹp	Do an exercise – Làm bài tập	Do everything – Làm mọi thứ
Do the housework – Làm việc nhà	Do a report – Làm báo cáo	Do well – Làm tốt
Do the vacuuming – Hút bụi	Do a drawing – Vẽ tranh	Do badly – Làm không tốt
Do the dusting – Lau bụi	Do research – Nghiên cứu	Do your duty – Làm tròn bổn phận
Do the washing – Giặt giũ	Do an activity – Thực hiện hoạt động	Do your part – Làm phần việc của mình

Ví dụ về Do

1. My mother does the shopping every Sunday. (Mẹ tôi đi mua sắm vào mỗi Chủ nhật.)
2. I need to do the laundry this afternoon. (Tôi cần giặt quần áo chiều nay.)
3. Students must do their homework before going to school. (Học sinh phải làm bài tập trước khi đến trường.)
4. Can you do me a favor? (Bạn có thể giúp tôi một việc không?)
5. She always does her best to pass the exam. (Cô ấy luôn cố gắng hết sức để vượt qua kỳ thi.)

2. Cách dùng Make trong tiếng Anh

Make thường được sử dụng khi nói về việc tạo ra, sản xuất, xây dựng hoặc chuẩn bị một thứ gì đó. Ngoài ra, Make còn xuất hiện trong nhiều cụm từ cố định liên quan đến quyết định, giao tiếp và kết quả.

Ví dụ:

• She makes a cake for her birthday. (Cô ấy làm một chiếc bánh cho sinh nhật của mình.)
• I need to make a decision. (Tôi cần đưa ra quyết định.)
• He makes a lot of money. (Anh ấy kiếm được rất nhiều tiền.)

Các cụm từ thông dụng với Make

Food (Đồ ăn)	Plan/Action (Kế hoạch/Hành động)	Money (Tiền bạc)	Communication (Giao tiếp)
Make food – Làm đồ ăn	Make a plan – Lập kế hoạch	Make money – Kiếm tiền	Make friends – Kết bạn
Make breakfast – Làm bữa sáng	Make a list – Lập danh sách	Make a profit – Tạo lợi nhuận	Make a phone call – Gọi điện
Make lunch – Làm bữa trưa	Make a change – Tạo thay đổi	Make a loss – Chịu thua lỗ	Make an apology – Xin lỗi
Make dinner – Làm bữa tối	Make an effort – Nỗ lực	Make a fortune – Kiếm bộn tiền	Make a complaint – Khiếu nại
Make tea/coffee – Pha trà/cà phê	Make a guess – Đưa ra phỏng đoán	Make a living – Kiếm sống	Make a comment – Bình luận
Make noodles – Làm mì	Make a mistake – Mắc lỗi	Make a payment – Thanh toán	Make a suggestion – Đưa ra đề xuất
Make a cake – Làm bánh	Make progress – Tiến bộ	Make an investment – Đầu tư	Make a prediction – Dự đoán
Make a sandwich – Làm bánh sandwich	Make a decision – Đưa ra quyết định	Make a deal – Thỏa thuận	Make a promise – Hứa
Make a salad – Làm salad	Make an attempt – Thử làm	Make a contribution – Đóng góp	Make an excuse – Viện cớ
Make soup – Nấu súp	Make arrangements – Sắp xếp	Make a donation – Quyên góp	Make an agreement – Đạt thỏa thuận
Make a meal – Chuẩn bị bữa ăn	Make a choice – Đưa ra lựa chọn	Make a budget – Lập ngân sách	Make an appointment – Đặt lịch hẹn

Ví dụ về Make

1. My mom makes breakfast every morning. (Mẹ tôi làm bữa sáng mỗi ngày.)
2. We need to make a plan for our summer holiday. (Chúng tôi cần lập kế hoạch cho kỳ nghỉ hè.)
3. She made a mistake in the English test. (Cô ấy mắc lỗi trong bài kiểm tra tiếng Anh.)
4. He wants to make more money. (Anh ấy muốn kiếm nhiều tiền hơn.)
5. I have to make an appointment with the doctor. (Tôi phải đặt lịch hẹn với bác sĩ.)

3. Bảng so sánh Do và Make

Tiêu chí	Do	Make
Nghĩa cơ bản	Làm, thực hiện	Làm, tạo ra
Cách dùng chính	Công việc, nhiệm vụ, hoạt động	Tạo ra sản phẩm, kết quả
Nhấn mạnh	Quá trình thực hiện	Kết quả hoặc sản phẩm
Ví dụ 1	Do homework	Make a cake
Ví dụ 2	Do the dishes	Make a decision
Ví dụ 3	Do business	Make money
Ví dụ 4	Do an exercise	Make a mistake
Ví dụ 5	Do your best	Make an effort

4. Những cụm từ dễ nhầm lẫn giữa Do và Make

Cụm từ đúng	Cụm từ sai	Nghĩa
Do homework	Make homework	Làm bài tập về nhà
Make a mistake	Do a mistake	Mắc lỗi
Do business	Make business	Kinh doanh
Make money	Do money	Kiếm tiền
Do the dishes	Make the dishes	Rửa bát
Make a decision	Do a decision	Đưa ra quyết định
Do your best	Make your best	Cố gắng hết sức
Make friends	Do friends	Kết bạn
Make progress	Do progress	Tiến bộ
Do research	Make research	Nghiên cứu
Make an effort	Do an effort	Nỗ lực
Make a phone call	Do a phone call	Gọi điện

Lưu ý: Bảng trên thể hiện cách dùng thông thường của các cụm từ với nghĩa được nêu. Một số cách kết hợp khác vẫn có thể đúng trong ngữ cảnh đặc biệt.

5. Cách chia động từ Do và Make

Cả Do và Make đều là động từ bất quy tắc.

Thì/Dạng	Do	Make
Nguyên mẫu	Do	Make
Hiện tại đơn (He/She/It)	Does	Makes
Quá khứ đơn	Did	Made
Quá khứ phân từ (V3)	Done	Made
Hiện tại phân từ (V-ing)	Doing	Making

Ví dụ:

• She does her homework every day. (Cô ấy làm bài tập mỗi ngày.)
• He made a cake yesterday. (Anh ấy đã làm một chiếc bánh hôm qua.)
• I have done all my tasks. (Tôi đã hoàn thành tất cả nhiệm vụ.)
• They are making dinner now. (Họ đang chuẩn bị bữa tối.)

6. Mẹo ghi nhớ Do và Make

DO = Thực hiện công việc

Nhớ đến các công việc hằng ngày: do homework, do housework, do the dishes, do business.

MAKE = Tạo ra kết quả

Nhớ đến việc tạo ra hoặc đạt được điều gì đó: make a cake, make money, make a plan, make a decision.

Đây là quy tắc ghi nhớ tổng quát, không áp dụng tuyệt đối cho mọi cụm từ. Bạn nên học Do và Make theo từng cụm từ cố định (collocations).

7. Kết luận

Để phân biệt Do và Make trong tiếng Anh, hãy ghi nhớ: Do thường đi với công việc, hoạt động hoặc nhiệm vụ; Make thường đi với việc tạo ra sản phẩm, kết quả hoặc sự thay đổi.

Bên cạnh quy tắc cơ bản, việc ghi nhớ các cụm từ cố định như do homework, do your best, make a mistake, make a decision sẽ giúp bạn sử dụng hai động từ này chính xác và tự nhiên hơn trong giao tiếp hằng ngày.